Slaapweetjes – De temperatuur van slaapkamer en bed

In de slaapkamer mag de temperatuur niet te hoog zijn. De beste waarden lopen in de literatuur uiteen, maar de grote lijn is toch dat een temperatuur tussen de 16 en 18 graden Celsius aangeraden wordt.

Bij een hogere temperatuur kan men de lichaamswarmte moeilijker kwijt, en kan de voor slaap zo noodzakelijke temperatuurdaling niet goed plaatsvinden. De afkoeling vindt hoofdzakelijk plaats via het hoofd en het aangezicht, maar in mindere mate ook via handen en voeten.

Het is daarbij gebleken dat een koel hoofd de nachtelijke slaap aanzienlijk kan bevorderen en een positief effect heeft op de objectief gemeten diepe slaap. Het hoofd koel houden is dus niet alleen overdag aan te raden, maar evenzeer ’s nachts en koelende kussens zijn al in de handel gebracht!

Daarentegen horen handen en voeten direct vóór het slapengaan warm te zijn, want dat helpt de afkoeling van het lichaam. Door de warmte verwijden de bloedvaten zich en kan de lichaamswarmte makkelijker afgevoerd worden; dit kan inslapen eveneens bevorderen.

In de zomer van 2004 trad een hittegolf op; langzaam maar zeker liep de nachtelijke temperatuur in de slaapkamer op tot zo’n 26 graden. Veel mensen konden de slaap maar slecht vatten, wat duidelijk te wijten was aan de veel te hoge temperatuur in de slaapkamer.

Aan de andere kant mag de temperatuur niet te laag zijn; beneden 12 graden gaan problemen optreden: ofwel men gaat in bed verder dan gewenst afkoelen, ofwel het dekbed wordt zo zwaar dat het oncomfortabel wordt. In beide gevallen neemt de kwaliteit van de slaap af. Vroeger toen slaapkamers nog veel kouder waren, werd een slaapmuts gedragen om afkoeling via het hoofd tegen te gaan.

Is de temperatuur in de slaapkamer al van belang, de temperatuur in het bed, onder de dekens, is zo mogelijk nog belangrijker. De temperatuur in dit microklimaat van het bed moet in de thermoneutrale zone van 27 tot 29 graden Celsius liggen (de thermoneutrale temperatuur is die luchttemperatuur waarbij de huidtemperatuur niet hoger of lager wordt).

Komt de temperatuur boven dit gebied uit dan gaat het lichaam afkoelen door te zweten, maar komt de temperatuur eronder, dan gaat het lichaam warmte produceren door te rillen. Als het onder de dekens te warm is, kan de lichaamswarmte niet goed weg; als de temperatuur te ver onder de thermoneutrale zone komt, heeft het lichaam te veel energie nodig om de optimale lichaamstemperatuur te handhaven. Een en ander vergt een juiste afstemming van kamertemperatuur, dekens en nachtkleding.

Ook de bedpartner speelt in deze afstemming een rol, omdat de partner niet alleen fungeert als een kacheltje, maar ook omdat deze door gewoel het fragiele temperatuurevenwicht kan verstoren. Daarenboven zijn er de eerste aanwijzingen dat de seksen hun eigen temperatuurvoorkeur hebben. Vrouwen lijken het liever wat warmer te hebben en mannen wat koeler.

(bron: A.M.L. Coenen, medische antropologie 18 (1) 2006)